Benedykt Jerzy  Dorys – wybitny fotograf mody i portrecista, jeden z założycieli Związku Polskich Artystów Fotografików w 1946 roku, wieloletni członek i przewodniczący Komisji Artystycznej Związku, od 1961 roku jej członek honorowy.


 

Benedykt Jerzy Dorys (właściwie Rotenberg) urodził się 25 maja 1901 r. w Kaliszu. W latach 1910 – 1919 uczył się gry na skrzypcach w Szkole Muzycznej w Kaliszu. W tej samej Szkole uczyła się gry na fortepianie, pod kierunkiem Marii Wiłkomirskiej, przyszła żona Dorysa – Halina. Jego zainteresowania fotografią sięgają roku 1918. Szybko stał się, jak byśmy dziś określili, utalentowanym samoukiem w tej sztuce.W roku 1920 jako żołnierz Armii Polskiej uczestniczył w kampanii przeciw bolszewikom i brał czynny udział w obronie Warszawy. Podczas jednej z bitew został ciężko ranny. Po wojnie przeniósł się w ślad za ukochaną do Warszawy, by ją wreszcie w roku 1928 poślubić.Grał w orkiestrze kinowej, wykorzystując lata nauki gry na skrzypcach, jednak kontuzja ręki uniemożliwia mu kontynuowanie zawodu muzyka. Cały czas poświęcał odtąd fotografii. Lata 1925-29 były wypełnione głównie działalnością w Polskim Towarzystwie Miłośników Fotografii. Rok 1927 był jego debiutem artystycznym: przepiękny, nobliwy „Portret p. M.P.” wystawiony został na salonie międzynarodowym w Paryżu.W roku 1929 w Alejach Jerozolimskich 41 powstało studio „Foto-Dorys”, które swoją magnetyczną karierę rozpoczął od dwóch portretów: w 1929 r. Władysławy Kostakównej, a w roku 1930 Zofii Batyckiej. Obie panie, dzięki portretom Dorysa, zdobyły tytuły Miss Polonia. Od tej pory studio przyciąga najsławniejszych muzyków, aktorów, plastyków, rzeźbiarzy i ... polityków. Portret wykonany przez Dorysa stał się swoistą nobilitacją modela. W swojej pracy Dorys nie uciekał także od fotografowania i reklamowania mody i sztuki użytkowej. Do szczególnej rangi znaczenia należało w tym okresie (1931 – 1932) niemal bezwiedne sportretowanie Kazimierza nad Wisłą, uznawanego za pierwszy polski reportaż fotograficzny. Wspaniałe fotogramy będą musiały przeleżeć się niemal 45 lat nim zostaną pokazane światu. Znaczna część dorobku tego okresu została utracona podczas II Wojny Światowej. Po raz drugi w życiu, w roku 1939 Dorys wziął udział w obronie Warszawy. Podczas okupacji przebywał pewien czas w getcie, z którego udało mu się uciec i do końca wojny ukrywał się pod nazwiskiem Roszczyk.Po wojnie, w roku 1946., stał się członkiem założycielem Związku Polskich Artystów Fotografików (ZPAF), w którym pełnił kluczowe dla Związku role. Powstało też jego nowe studio przy ul. Nowy Świat 29 w Warszawie. W roku 1947 zakłada Warszawskie Towarzystwo Fotograficzne. Był bardzo czynnym członkiem - założycielem związku artystów ZAIKS, w którym kierował Sekcją Fotograficzną, a także pełnił szereg funkcji zaufania społecznego, sędziego Sądu Koleżeńskiego w szczególności.Lista odznaczeń i medali otrzymanych przez Dorysa jest imponująca. Wśród nich odznaczenie państwowe Polonia Restituta (1980 r.) oraz Honoraire Excellence, otrzymane w  1968 r. od Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej były przezeń szczególnie cenione.W roku 1981 zmarła żona Halina i jest to także definitywny rozbrat Dorysa z czynnym uprawianiem fotografii artystycznej. Benedykt Jerzy Dorys był zwolennikiem sztuki, która mówi sama za siebie. Liczba jego wystaw indywidualnych jest może niezbyt wielka, były one jednak zawsze doniosłymi wydarzeniami artystycznymi.

autor: prof. Ludwik Dobrzyński

 

Otwarcie wystawy:

Główny Rynek, 6 maja 2011 r. godz.12 00

Galeria Wieża Ciśnien, 6 maja 2011 r. godz. 18 00

 

 

 

 

 

Zobacz też:

http://rc.fm/kulturalne/dorys-wiek-pozniej.html

http://kalisz.naszemiasto.pl/artykul/894611,wystawa-mistrza-fotografii-na-kaliskim-rynku,id,t.html

http://www.kalisz.pl/portal.php?aid=news&news=13046826224dc3e07e6f31e

 

................................